You are here:

De koning gaat met zijn tijd mee

Met Willem-Alexander als koning lijkt er een nieuw tijdperk aangebroken voor de relatie tussen het Koningshuis en de media. De koning schuwt grote interviews niet en op Dumpert is zelfs een 'dab' van hem terug te vinden. Zijn moeder en oma hadden er destijds wat meer moeite mee. Jeroen Snel, koningshuisverslaggever en presentator Blauw Bloed, legt uit hoe de relatie tussen het Koningshuis en de media in elkaar zit.

Foto: Miniserie van Buitenlandse Zaken, Richard Koek. CC BY-SA 2.0.

Mensen denken wel eens dat ik de makkelijkste baan van de wereld heb. Verslaggever Koninklijk Huis voor het TV-programma Blauw Bloed. Gezellig met de royals op pad en verslag doen vanuit musea, bedrijven of een dorpshuis. Of beter nog: mee op staatsbezoek om de koning en de koningin drie dagen lang te volgen in het buitenland.

Het is absoluut allemaal leuk, maar zeker niet makkelijk. Willem-Alexander en Máxima kan ik niet zomaar even bellen om te vragen hoe iets zit. En ook is het niet altijd eenvoudig om ze bij te houden en volledig verslag te doen. Zo brengen de koning en de koningin binnenkort maar liefst drie staatsbezoeken in slechts vier dagen aan de Baltische landen. Het wordt een uitdaging om ze van Letland naar Estland naar Litouwen te volgen.

Volle agenda's

Toch lukt het ons om week in week uit steeds weer een gevarieerd programma te maken over de Oranjes en andere royals. Sinds Willem-Alexander koning is, is dat overigens ook een stuk leuker geworden. Hij ziet het belang van de media-aandacht die er voor hem en zijn familie is. Want als onze camera niet de opening van het nieuwe dorpshuis in Drenthe filmt, is het eigenlijk niet gebeurd.

De koning bezoekt een lokale vereniging | Blauw Bloed (EO, 2016)

De leden van het Koninklijk Huis kunnen dankzij de media echt laten zien dat ze volle agenda’s en een drukke dagtaak hebben. De wisselwerking tussen ons als journalisten en de koning is wat dat betreft echt uniek. Willem-Alexander is zich altijd bewust waar de camera’s staan opgesteld en zorgt dan ook dat hij en diegene die hem bijvoorbeeld ergens rondleidt altijd goed gaan staan. En vaak levert hij dan net nog even een soundbite, wat onze reportage een stuk leuker maakt.

Koningin Beatrix reageert geïrriteerd op de dringende pers tijdens haar bezoek aan overstroomd Meppel. 2Vandaag (TROS, 1998)

'Mijnheer Van den Berghe, ze hebben het niet verdiend!'

Onder Beatrix was dat anders. Toen zij koningin was mocht de pers uiteraard z’n werk doen, maar ze vond dat soms best lastig. Het kwam dan te dichtbij. 'Wilt u weggaan. U bent zo onhebbelijk', riep ze toen ze in Meppel naar overstromingen kwam kijken. Tijdens staatsbezoeken wilde Beatrix ons wel spreken maar dan zonder camera of microfoon. En mijn schrijvende collega’s mochten niet eens citeren uit dit persgesprek, slechts parafraseren.

Koningin Juliana had er nog meer moeite mee. “Mijnheer Van den Berghe, ze hebben het niet verdiend!” riep ze een keer toen fotografen te dichtbij kwamen. Het hoofd van de Rijksvoorlichtingsdienst, Willem van den Berghe, moest ingrijpen. Tijdens haar staatsbezoek aan Indonesië in 1971 bezocht ze de Borobudur. En terwijl ze haar hand in één van de grote klokken stak om een wens te doen, verlangde ze dat de pers haar voortaan met rust zou laten.

Koningin Wilhelmina spreekt het Nederlandse volk toe in de eerste uitzending van Radio Oranje. 28 juli 1940.

Een vorstin in oorlogstijd

Koningin Wilhelmina was natuurlijk onze vorstin in oorlogstijd. Van televisie was toen nog geen sprake. Wel was er de radio. En juist dat medium gebruikte ze om, vanuit haar ballingschap in Londen, het Nederlandse volk toe te spreken. Ook moedigde ze de Nederlanders dan aan om vol te houden tot de 'eindoverwinning', de bevrijding.

Koningin Emma doet een oproep voor de Emma Bloem-collecte (Polygoon)

Haar moeder, koningin Emma, is de eerste Oranje waarvan beeld met geluid is opgenomen. In 1933 doet ze voor de camera van het Polygoonjournaal, dat in bioscopen werd vertoond, een oproep om geld te geven aan de Emma Bloem-collecte, voor de behandeling van tbc-patiënten.

‘Samenbinden, vertegenwoordigen en aanmoedigen’ (NOS)

'Samenbinden, vertegenwoordigen en aanmoedigen'

De royals en de media zijn dus tot elkaar veroordeeld. Willem-Alexander zei aan de vooravond van zijn inhuldiging dat zijn voornaamste taak verbinden is, omdat hij koning wil zijn van alle Nederlanders. 'Samenbinden, vertegenwoordigen en aanmoedigen', zei hij letterlijk. En juist daar heeft hij de media voor nodig. Allang niet meer alleen via radio en TV maar vandaag de dag ook via Twitter, Facebook en Instagram. Soms worden daar zelfs foto’s geplaatst die Willem-Alexander zelf heeft gemaakt.

Natuurlijk ben ik blij dat Nederland een monarchie is. Anders had mijn programma, Blauw Bloed, niet bestaan. Maar niet in de laatste plaats vind ik dat de Oranjes ons land letterlijk kleur geven. Ze scheppen een Nederlandse identiteit in een Europa waar landsgrenzen steeds vager worden. En kijk eens naar Amerika waar de huidige president het land een heel ander aanzien geeft dan zijn voorganger. De koningen, koninginnen en op dit moment koning Willem-Alexander zorgen voor traditie en een mooie continuïteit, waarbij ik Willem-Alexander in het bijzonder waardeer in de manier waarop hij met de media omgaat.