foto
foto

De bewakers van Westerbork

Later lezen

Je emailadres wordt eenmalig gebruikt om de link naar het verhaal te sturen. Je adres wordt niet opgeslagen.

Settela Steinbach

WAGON 16

Op 19 mei 1944 vertrekt er een trein naar concentratiekamp Auschwitz Birkenau. In wagon 16 zit Settela Steinbach. Wereldberoemd geworden is de foto tussen de schuifdeuren van de wagon, net voor vertrek naar Auschwitz, waar zij op 21 juli 1944 is vergast.

Still uit: Westerbork, acte 1, 5 maart 1944. Bron: Collectie Beeld en Geluid
Fragment: Westerbork acte 1, 5 maart 1944. Bron: Collectie Beeld en Geluid
foto

WAGON 9

Hans Margules, een joodse kampgevangene, sluit wagon 9 af zoals te zien is in de documentairefilm over Kamp Westerbork van Rudolf Breslauer. Margules is vanaf januari 1940 onderdeel van de OD, de ordedienst die bestond uit Joodse gevangenen en die het toezicht hebben binnen de afzettingen van prikkeldraad.

Still: Westerbork acte 1, 5 maart 1944. Bron: Collectie Beeld en Geluid
Fragment: Westerbork acte 1, 5 maart 1944. Bron: Collectie Beeld en Geluid
foto

Wagon 16

Na het sluiten van alle wagons is de trein klaar voor vertrek naar Auschwitz. Settela zal de oorlog niet overleven. Margules wel. Maar zijn werk in het kamp blijft hem nog lang achtervolgen. 

Still: Westerbork, acte 1, 5 maart 1944. Bron: Collectie Beeld en Geluid
Fragment: Westerbork acte 1, 5 maart 1944. Bron: Collectie Beeld en Geluid
foto

na de oorlog

‘Er is een film gemaakt van het sluiten van die deuren waar ik op sta. Ik heb die film in Amerika gezien, hij werd vertoond in een documentaire over de kampen. Ik heb er ook een foto van. Ik ben er niet trots op dat ik dat gedaan heb, maar dat hoorde nu eenmaal bij ons werk. Pas na de oorlog vernamen wij wat er met onze mede-Joden gebeurd was, dat betekende voor mij in dubbel opzicht een enorme shock. Dat was vreselijk.'
 

Citaat en still: Bevrijdingsportretten, z.j. Bron: Herdenkingscentrum Westerbork
In een aflevering van NOVA komt Hans Margules aan het woord, waarin hij zijn situatie beschrijft.
Fragment: Nova, NOS, 14 september 1993. Bron: Collectie Beeld en Geluid
foto

Carrière

In de zeventig jaar na de Tweede Wereldoorlog wist Hans Margules een lange succesvolle carrière op te bouwen. Hij illustreert 24 kinderboeken, tekende cartoons in onder andere de Evening Post en de Süddeutsche Zeitung. Van zijn werk werden tientallen goed bezochte tentoonstellingen gemaakt. Margules is zeer geliefd binnen de Duitse en Amerikaanse kunstwereld.

Still: Nova, NOS, 14 september 1993. Bron: Collectie Beeld en Geluid
foto

Terug in Westerbork

In 1993 is Margules terug in Westerbork. De tekeningen die hij in het kamp maakt zijn daar tentoongesteld. In een uitzending van NOVA vertelt hij erover.

Still: Nova, NOS, 14 september 1993. Bron: Collectie Beeld en Geluid
Fragment: Nova, NOS, 14 september 1993. Bron: Collectie Beeld en Geluid
foto

Jeroen Krabbe

Acteur en kunstenaar Jeroen Krabbe schildert in 2015 in opdracht van herinneringscentrum Kamp Westerbork een portret van Margules. Hoewel daaruit blijkt dat er bloed aan de hendel kleeft, zegt Krabbé over Margules: 
“Is hij schuldig? Nee, dat vind ik niet."

Still: Bevrijdingsportretten. Bron: Herdenkingscentrum Westerbork

Margules overlijdt uiteindelijk in München op 15 februari 2016 op 97-jarige leeftijd.

Fragment: Bevrijdingsportretten, z.j. Bron: Herdenkingscentrum Westerbork

In een samenwerkingsproject van het NIOD, Herinneringscentrum Westerbork, het Joods Cultureel Kwartier en Beeld en Geluid wordt er de komende tijd gewerkt aan restauratie en hermontage van de film Westerbork van Rudolf Breslauer, mogelijk gemaakt door onder andere een subsidie van de Rothschild Foundation.

Bekijk bronnenlijst

Gerelateerde verhalen

Bekijk alle verhalen